Zmiana pracodawcy przez cudzoziemca

Zmiana pracodawcy przez cudzoziemca nie zawsze wygląda tak samo. W niektórych przypadkach wystarczy podpisanie nowej umowy, w innych konieczne będzie wcześniejsze dopełnienie dodatkowych formalności, takich jak zmiana zezwolenia na pobyt i pracę. Brak sprawdzenia obowiązujących zasad może skutkować problemami z legalnością zatrudnienia.

Cudzoziemiec może swobodnie zmienić pracodawcę, jeżeli posiada pełny dostęp do polskiego rynku pracy. Inaczej wygląda sytuacja osób, których zezwolenie na pobyt czasowy i pracę zostało wydane w związku z pracą u konkretnego pracodawcy – w takim przypadku przed rozpoczęciem zatrudnienia w nowej firmie może być konieczna zmiana decyzji pobytowej.

Dlatego przed podpisaniem nowej umowy warto sprawdzić, jakie uprawnienia wynikają z posiadanych dokumentów oraz czy konieczne jest zgłoszenie zmian do właściwego urzędu. Pozwala to uniknąć problemów zarówno po stronie cudzoziemca, jak i pracodawcy.

W tym artykule wyjaśniamy, kiedy cudzoziemiec może zmienić pracodawcę bez dodatkowych formalności, a kiedy konieczne jest uzyskanie odpowiedniej decyzji administracyjnej.

 

Możliwość zmiany pracodawcy przez cudzoziemca zależy od:

• rodzaju dokumentu pobytowego,
• rodzaju zezwolenia na pracę,
• obywatelstwa cudzoziemca,
• warunków określonych w decyzji administracyjnej,
• posiadania statusu zwalniającego z obowiązku uzyskania zezwolenia na pracę.

 

Nie każdy cudzoziemiec musi przechodzić przez dodatkowe procedury przy zmianie pracy. Jeżeli posiada pełny dostęp do polskiego rynku pracy, może zmienić pracodawcę bez konieczności uzyskiwania nowego zezwolenia na pracę lub zmiany decyzji pobytowej.

Dotyczy to między innymi osób posiadających:

• zezwolenie na pobyt stały,
• zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE,
• zezwolenie na pobyt czasowy udzielone jako małżonek obywatela polskiego,
• inne tytuły pobytowe zapewniające swobodny dostęp do rynku pracy zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Katalog przypadków uprawniających do wykonywania pracy bez konieczności uzyskiwania dodatkowych zezwoleń określa Ustawa z dnia 20 marca 2025 r. o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Samo posiadanie karty pobytu nie oznacza automatycznie pełnego dostępu do rynku pracy. Każdorazowo należy sprawdzić podstawę wydania dokumentu oraz zakres wynikających z niego uprawnień.

 

Najczęściej obowiązek ten dotyczy cudzoziemców posiadających jednolite zezwolenie na pobyt czasowy i pracę.

Takie zezwolenie wydawane jest dla konkretnego pracodawcy i określa najważniejsze warunki zatrudnienia, takie jak:

• pracodawca,
• stanowisko,
• wymiar czasu pracy,
• wysokość wynagrodzenia,
• rodzaj umowy.

Jeżeli cudzoziemiec planuje rozpocząć pracę u nowego pracodawcy konieczna będzie zmiana decyzji administracyjnej.

 

Przy zmianie pracodawcy przez cudzoziemca należy pamiętać o kilku istotnych terminach wynikających z ustawy o cudzoziemcach.

→ W przypadku utraty zatrudnienia cudzoziemiec ma 15 dni roboczych na pisemne zawiadomienie wojewody, który udzielił zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Obowiązek ten uważa się za spełniony również wtedy, gdy w tym terminie zostanie złożony wniosek o zmianę zezwolenia na pobyt czasowy i pracę.

→ Również pracodawca ma obowiązek poinformować właściwego wojewodę o zakończeniu zatrudnienia cudzoziemca w terminie 15 dni kalendarzowych, od dnia ustania stosunku pracy.

→ Ustawa przewiduje również 30-dniowy okres ochronny liczony od dnia utraty zatrudnienia. W tym czasie zezwolenie na pobyt czasowy i pracę nie zostanie cofnięte z powodu utraty pracy, o ile cudzoziemiec dopełni obowiązku zawiadomienia wojewody lub brak doręczenia zawiadomienia nastąpił z przyczyn od niego niezależnych. Z rozwiązania tego można skorzystać tylko raz w okresie ważności danego zezwolenia.

Odrębne zasady dotyczą cudzoziemców posiadających zezwolenie na pobyt czasowy i pracę wydane na podstawie art. 114 ust. 1a ustawy o cudzoziemcach.

Przepis ten odnosi się do osób, których celem pobytu jest wykonywanie pracy w zawodzie pożądanym dla polskiej gospodarki, określonym w przepisach wykonawczych, pod warunkiem, że posiadają wymagane kwalifikacje zawodowe oraz spełniają pozostałe warunki ustawowe.

W ich przypadku okres pozostawania bez pracy może wynosić maksymalnie 3 miesiące, może wystąpić nie więcej niż dwa razy w okresie ważności zezwolenia, a cudzoziemiec musi wykazać, że dopełnił obowiązku zawiadomienia wojewody o utracie zatrudnienia lub że zawiadomienie nie zostało doręczone z przyczyn od niego niezależnych. Dzięki temu osoby wykonujące zawody szczególnie istotne dla polskiej gospodarki korzystają z bardziej elastycznych zasad w przypadku zmiany pracodawcy.

 

Zgodnie z art. 120 ustawy o cudzoziemcach, cudzoziemiec powinien wystąpić o zmianę zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, jeżeli planuje:
• podjąć pracę u innego pracodawcy,
• wykonywać pracę u innego pracodawcy użytkownika (w przypadku pracy tymczasowej),
• wykonywać pracę na warunkach innych niż określone w wydanej decyzji.

 

Decyzja zmieniająca jest wydawana na okres odpowiadający ważności pierwotnego zezwolenia – nie przedłuża ona okresu legalnego pobytu.

 

Wniosek o zmianę zezwolenia na pobyt czasowy i pracę należy złożyć do wojewody właściwego ze względu na miejsce pobytu cudzoziemca. Wniosek składa się na określonym formularzu, dostępnym do pobrania i wypełnienia na stronach internetowych urzędów wojewódzkich.
Do wniosku należy dołączyć dokumenty potwierdzające nowe warunki zatrudnienia, w tym załącznik nr 1 do wniosku, który wypełnia nowy pracodawca.

 

W przypadku cudzoziemców posiadających jednolite zezwolenie na pobyt czasowy i pracę, w którego treści wskazano konkretnego pracodawcę, zmiana miejsca pracy zazwyczaj wiąże się z koniecznością zmiany decyzji.

Nie oznacza to jednak, że w każdej sytuacji trzeba czekać na jej wydanie, aby rozpocząć pracę u nowego pracodawcy.

Jeżeli przed podjęciem nowego zatrudnienia cudzoziemiec uzyska inny dokument uprawniający do wykonywania pracy, np. zezwolenie na pracę lub oświadczenie o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi, może legalnie rozpocząć pracę jeszcze przed wydaniem decyzji zmieniającej zezwolenie na pobyt czasowy i pracę.

Taką możliwość mają również osoby zwolnione z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę, np. absolwenci polskich studiów.

W ich przypadku nie ma konieczności uzyskiwania dodatkowego dokumentu uprawniającego do pracy, dlatego mogą rozpocząć zatrudnienie u nowego pracodawcy jeszcze przed zakończeniem postępowania dotyczącego zmiany decyzji.

Warto jednak pamiętać, że nawet jeśli cudzoziemiec może legalnie rozpocząć pracę u nowego pracodawcy, nadal powinien złożyć wniosek o zmianę zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, aby decyzja odpowiadała jego aktualnym warunkom zatrudnienia.

 

Zgodnie z art. 119 ustawy o cudzoziemcach zmiana lub udzielenie nowego zezwolenia na pobyt czasowy i pracę nie są wymagane, jeżeli:

• nastąpiła zmiana siedziby lub miejsca zamieszkania, nazwy albo formy prawnej podmiotu powierzającego pracę cudzoziemcowi lub pracodawcy użytkownika,
• doszło do przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę,
• zwiększono wymiar czasu pracy wskazany w zezwoleniu, przy jednoczesnym proporcjonalnym zwiększeniu wynagrodzenia,
• zmieniła się nazwa stanowiska pracy, ale zakres obowiązków cudzoziemca pozostał bez zmian,
• umowa cywilnoprawna została zastąpiona umową o pracę.

 

Przed zatrudnieniem cudzoziemca warto dokładnie sprawdzić nie tylko ważność dokumentów pobytowych, ale również zakres uprawnień do wykonywania pracy.

W szczególności warto zweryfikować:

• jaki tytuł pobytowy posiada cudzoziemiec,
• czy jego pobyt jest powiązany z konkretnym pracodawcą,
• czy konieczna będzie zmiana zezwolenia na pobyt i pracę,
• czy wystarczy zawiadomienie właściwego organu,
• czy cudzoziemiec posiada pełny dostęp do polskiego rynku pracy.

Taka weryfikacja pozwala uniknąć nielegalnego powierzenia pracy oraz ewentualnych konsekwencji dla pracodawcy i cudzoziemca.

 

W praktyce najczęściej spotykane błędy to:

• rozpoczęcie pracy bez wcześniejszego sprawdzenia, jakie uprawnienia do pracy posiada cudzoziemiec,
• przekonanie, że każda karta pobytu pozwala na swobodną zmianę pracodawcy,
• podpisanie umowy i rozpoczęcie pracy przed dopełnieniem wymaganych formalności.

 

Czas rozpatrzenia sprawy zależy od wojewody prowadzącego postępowanie oraz stopnia skomplikowania sprawy.

W praktyce procedura może potrwać od kilku tygodni do nawet kilku miesięcy.

 

Możliwość zmiany pracodawcy przez cudzoziemca zależy przede wszystkim od rodzaju posiadanego dokumentu pobytowego oraz zakresu uprawnień do wykonywania pracy w Polsce. Osoby posiadające pełny dostęp do rynku pracy mogą zmienić pracę bez dodatkowych formalności. W przypadku cudzoziemców posiadających jednolite zezwolenie na pobyt czasowy i pracę konieczne może być wcześniejsze uzyskanie zmienionej decyzji.

Zarówno pracodawca, jak i cudzoziemiec powinni każdorazowo zweryfikować swoją sytuację prawną, aby uniknąć naruszenia przepisów dotyczących legalności zatrudnienia.

W Infolet weryfikujemy dokumenty pobytowe, sprawdzamy możliwość legalnego rozpoczęcia pracy i doradzamy odpowiednią procedurę. Współpracujemy z firmami oraz z osobami indywidualnymi.

 

 

 

Konsultacja merytoryczna: Paulina Wiśniewska, Lead Immigration Specialist w Infolet. Od 11 lat wspiera firmy i cudzoziemców w sprawach związanych z legalizacją zatrudnienia i pobytu w Polsce.
Profil na LinkedIn

 

Stan prawny na dzień 5 sierpnia 2026 roku.